Chế độ ăn BRAT là gì? Lợi ích gì cho người bị tiêu chảy?

Chế độ ăn BRAT là một phương pháp dinh dưỡng quen thuộc thường được khuyến nghị cho những người đang gặp vấn đề về rối loạn tiêu hóa. Với đặc tính ít chất béo, ít đạm và giàu tinh bột, thực đơn này giúp hệ tiêu hóa nhẹ nhàng, từ đó hỗ trợ làm giảm các triệu chứng khó chịu như đau bụng hay đi ngoài phân lỏng.

Việc điều chỉnh dinh dưỡng kịp thời đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi các bệnh lý đường ruột. Chế độ ăn BRAT được xem là giải pháp khắc phục tạm thời, giúp làm đặc phân và giảm kích ứng niêm mạc ruột hiệu quả.

• Phình đại tràng do nhiễm độc là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết?
• Nhiễm khuẩn đường ruột: Dấu hiệu và cách phòng ngừa hiệu quả
• Triệu chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp hiện nay

Trong bài viết dưới đây, PGS. Nguyễn Quang Duật – Cố vấn chuyên môn Dược phẩm Tuệ Tĩnh sẽ cùng phân tích sâu hơn về chế độ ăn này và cách áp dụng một cách khoa học nhất.

Chế độ ăn BRAT là gì?

Chế độ ăn BRAT là tên gọi tắt của bốn loại thực phẩm chính bao gồm: Chuối (Banana), Cơm (Rice), Sốt táo (Applesauce) và Bánh mì nướng (Toast). Đây đều là những thực phẩm ít chất đạm, dễ tiêu hóa và ít gây áp lực lên dạ dày cũng như đường ruột.

Tại sao chế độ ăn BRAT lại hiệu quả trong việc cầm tiêu chảy? Lý do nằm ở chỗ các thực phẩm này chứa hàm lượng chất xơ thấp, giúp phân trở nên đặc hơn và kết dính tốt hơn. Bên cạnh đó:

• Chuối: Cung cấp nhiều Kali (bù đắp lượng điện giải bị mất) và chứa nhiều tinh bột kháng giúp làm chậm quá trình tiêu hóa.
• Cơm và bánh mì nướng: Cung cấp năng lượng từ tinh bột nhưng lại rất ít chất béo và protein, giúp dạ dày không phải co bóp quá mạnh để xử lý thức ăn.
• Sốt táo: Cung cấp đường tự nhiên và pectin giúp làm dịu dạ dày.

Do đặc điểm là thực phẩm ít hương liệu và mùi vị nhẹ, chế độ ăn BRAT hiếm khi gây ra phản xạ nôn ói ở người bệnh. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây là một chế độ ăn kiêng khá nghèo nàn về mặt dinh dưỡng. Nó thiếu hụt nghiêm trọng các nhóm chất thiết yếu như chất béo lành mạnh, canxi, protein và các vitamin quan trọng (B12, A…).

Chính vì sự mất cân bằng dinh dưỡng này, người bệnh không nên duy trì chế độ ăn BRAT trong thời gian dài. Việc lạm dụng có thể dẫn đến tình trạng suy nhược cơ thể, mất cơ và thiếu hụt năng lượng để phục hồi sức khỏe toàn diện. Ngay khi các triệu chứng tiêu chảy thuyên giảm, bạn cần quay lại chế độ ăn đa dạng để bù đắp dinh dưỡng.

Áp dụng chế độ ăn BRAT lúc nào?

Chế độ ăn BRAT không phải là phương án phù hợp cho giai đoạn nôn mửa cấp tính hoặc tiêu chảy ồ ạt gây mất nước nghiêm trọng. Thay vào đó, nó phát huy tác dụng tốt nhất vào giai đoạn khi người bệnh đã qua cơn nguy kịch và bắt đầu có cảm giác thèm ăn trở lại.

Nhóm đối tượng phù hợp là nhóm người lớn bị rối loạn tiêu hóa nhẹ, ngộ độc thực phẩm ở giai đoạn hồi phục là những người nên áp dụng chế độ ăn BRAT. Khi bắt đầu, bạn nên chia nhỏ bữa ăn, ăn chậm nhai kỹ để thăm dò phản ứng của cơ thể, tránh việc nạp quá nhiều thực phẩm cùng lúc khiến dạ dày bị quá tải.

Chỉ nên áp dụng chế độ ăn BRAT trong khoảng 24 đến 48 giờ. Sau khoảng thời gian này, nếu vẫn tiếp tục ăn kiêng khem quá mức, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái thiếu chất, làm chậm quá trình sửa chữa các tổn thương tại niêm mạc ruột.

Nếu bạn gặp phải các dấu hiệu nguy hiểm sau đây, hãy ngừng ngay việc tự điều trị tại nhà và đến cơ sở y tế gần nhất:

• Sốt cao không hạ.
• Phân có lẫn máu hoặc chất nhầy.
• Dấu hiệu mất nước nặng (môi khô, mắt trũng, tiểu ít).
• Đau bụng dữ dội.

Bên cạnh việc thực hiện chế độ ăn BRAT, người bệnh cần đặc biệt chú trọng hai yếu tố sau:

• Bù nước và điện giải: Khi bị tiêu chảy, cơ thể mất nước rất nhanh. Hãy bổ sung Oresol, nước dừa hoặc nước lọc xen kẽ các bữa ăn.
• Thực phẩm cần tránh: Tuyệt đối không tiêu thụ sữa và chế phẩm từ sữa (do men lactase trong ruột bị giảm khi tiêu chảy), đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ uống có gas, caffeine và các loại thực phẩm cay nóng trong thời gian này.

Hướng dẫn thực hiện chế độ ăn BRAT

Nếu bạn đang bị tiêu chảy và muốn thử áp dụng chế độ ăn BRAT để cải thiện tình hình, hãy tuân thủ lộ trình khoa học dưới đây để đảm bảo an toàn và hiệu quả:

Giai đoạn 6 giờ đầu tiên

Khi các triệu chứng nôn hoặc tiêu chảy đang diễn ra mạnh, tốt nhất bạn nên để hệ tiêu hóa nghỉ ngơi hoàn toàn. Tránh ăn thức ăn đặc. Bạn có thể nhấp từng ngụm nhỏ nước lọc hoặc dung dịch điện giải Oresol để bù nước. Có thể ngậm một viên đá lạnh sạch hoặc kẹo cứng để giảm cảm giác buồn nôn.

Giai đoạn 24 giờ đầu

Lúc này, hãy tập trung vào việc bù dịch. Hãy uống nước táo loãng, nước luộc rau củ hoặc nước cháo loãng. Nguyên tắc là uống chậm: cứ 10-15 phút lại uống vài ngụm nhỏ. Nếu thấy buồn nôn quay lại, hãy ngừng uống trong 1 tiếng rồi thử lại.

Ngày thứ 2

Đây là lúc bạn bắt đầu thực hiện chế độ ăn BRAT. Hãy ăn một quả chuối chín, một bát cháo trắng loãng hoặc vài lát bánh mì nướng khô. Hãy nhớ rằng mục tiêu lúc này là hệ tiêu hóa ổn định lại chứ không phải ăn no. Nếu cơ thể chấp nhận thức ăn tốt, bạn có thể ăn thêm bánh quy mặn.

Ngày thứ 3

Khi cảm thấy bụng êm hơn và số lần đi vệ sinh giảm, hãy bắt đầu rời bỏ chế độ ăn BRAT. Bạn nên bổ sung dần các thực phẩm giàu dinh dưỡng hơn như thịt gà nạc luộc/hấp, trứng nấu chín kỹ, rau củ nấu mềm (như cà rốt, khoai tây).

Những biểu hiện như đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội, tiêu chảy kéo dài, táo bón bất thường, cùng với các rối loạn tiêu hóa khác, phản ánh tình trạng mất cân bằng của hệ tiêu hóa và cần được quan tâm điều trị kịp thời.

Hỗ trợ rối loạn tiêu hóa cùng IBS Tuệ Tĩnh

Sản phẩm hỗ trợ cải thiện rối loạn tiêu hóa IBS Tuệ Tĩnh, với công thức bao gồm các thành phần chiết xuất từ thảo dược tự nhiên, có tác dụng hỗ trợ chức năng của hệ tiêu hóa. Sản phẩm không chỉ giảm thiểu các triệu chứng khó chịu như đau bụng, chướng bụng hay đi ngoài nhiều lần do viêm đại tràng mà còn góp phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của đại tràng.

IBS Tuệ Tĩnh giúp hỗ trợ giảm co thắt đường ruột, từ đó cải thiện tính chất phân và hạn chế số lần đi ngoài trong ngày. Đồng thời, sản phẩm còn có khả năng làm dịu đường ruột, giảm thiểu cảm giác đầy hơi và khó tiêu. Những lợi ích này không chỉ góp phần nâng cao thể trạng người bệnh, giảm tình trạng mệt mỏi mà còn đặc biệt hữu ích trong quá trình phục hồi sau các đợt rối loạn tiêu hóa.

Với sự kết hợp từ các thành phần thảo dược an toàn và lành tính, IBS Tuệ Tĩnh không gây ra các tác dụng phụ hay tình trạng phụ thuộc khi sử dụng lâu dài. Sản phẩm mang lại một lựa chọn an toàn và phù hợp để bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa hàng ngày, đặc biệt là đối với những người thường xuyên gặp phải các vấn đề như đau bụng, đầy hơi, hoặc tiêu chảy liên quan đến viêm đại tràng.

Tóm lại, chế độ ăn BRAT là một công cụ hỗ trợ hữu ích trong ngắn hạn dành cho người bị tiêu chảy và các vấn đề dạ dày nhẹ. Tuy nhiên, nó không phải là một chế độ dinh dưỡng đầy đủ để áp dụng lâu dài hay dùng cho mục đích giảm cân.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng liên quan hệ tiêu hóa của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.