Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) thường được nhiều người mặc định là vấn đề chỉ gặp ở trẻ em với hình ảnh những đứa trẻ nghịch ngợm, không chịu ngồi yên. Rất nhiều người lớn đang phải vật lộn mỗi ngày với sự mất tập trung, tính hay quên và sự bồn chồn mà không hề biết rằng mình đang mắc phải một rối loạn phát triển thần kinh thực sự. Vậy rối loạn tăng động giảm chú ý ở người lớn có những biểu hiện rõ ràng như nào?
- Thời gian lý tưởng để đi bộ buổi tối?
- Chuột rút về đêm: Cách giảm cơn đau và biện pháp phòng ngừa
- Stress kéo dài: Hiểu đúng để sống khỏe
Cùng cố vấn chuyên môn TS. BS Nguyễn Thị Minh Thu qua bài viết chia sẻ hôm nay sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ nguyên nhân vì sao chúng ta lại khó khăn trong việc kiểm soát hành vi, cách nhận diện những biểu hiện đặc trưng trong cuộc sống hàng ngày.
Rối loạn tăng động giảm chú ý là gì?
Rối loạn tăng động giảm chú ý là một tình trạng liên quan trực tiếp đến cách thức hoạt động của não bộ, chứ không phải do tính cách hay môi trường giáo dục tạo nên. Ở những người mắc hội chứng này, vùng não trước trán hoạt động kém hiệu quả hơn so với người bình thường.
Cụ thể hơn, não bộ gặp vấn đề trong việc sản xuất và truyền tải các chất dẫn truyền thần kinh quan trọng, khiến cho việc duy trì sự chú ý vào một công việc cụ thể trở nên vô cùng khó khăn.

- Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc rối loạn tăng động giảm chú ý, khả năng các thành viên khác cũng gặp phải tình trạng tương tự là rất cao.
- Tác động từ môi trường: Trong quá trình người mẹ mang thai như hút thuốc, uống rượu, tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc trẻ bị sinh non, thiếu oxy khi sinh cũng là những yếu tố nguy cơ làm thay đổi cấu trúc não bộ, dẫn đến các biểu hiện của rối loạn này khi lớn lên.
Biểu hiện điển hình trong cuộc sống
Khác với trẻ em thường biểu hiện bằng việc chạy nhảy liên tục, rối loạn tăng động giảm chú ý ở người lớn thường thể hiện qua những rắc rối tinh vi hơn trong công việc và sinh hoạt. Có ba nhóm chính để dễ nhận diện: giảm chú ý, tăng động và xung động.
Giảm chú ý
Người lớn mắc rối loạn tăng động giảm chú ý thường gặp rất nhiều khó khăn trong việc tổ chức cuộc sống. Họ là những người thường xuyên trễ hẹn, quên thanh toán hóa đơn dù có khả năng tài chính, hoặc liên tục làm thất lạc chìa khóa, điện thoại, ví tiền.
Trong công việc, họ rất khó để bắt đầu một nhiệm vụ mới đòi hỏi sự tập trung cao độ và thường xuyên trì hoãn cho đến sát hạn chót. Khi phải tham gia các cuộc họp dài hoặc đọc các tài liệu văn bản dày đặc, tâm trí họ thường suy nghĩ linh tinh, không thể nắm bắt được nội dung dù bản thân rất muốn lắng nghe.
Tăng động
Ở người lớn, sự nghịch ngợm tay chân chuyển hóa thành cảm giác bồn chồn, bất an ở bên trong. Người mắc rối loạn tăng động giảm chú ý thường cảm thấy cực hình khi phải ngồi yên một chỗ quá lâu, ví dụ như trong rạp chiếu phim hay trên máy bay.

Họ luôn có nhu cầu phải cử động, thường xuyên rung đùi, gõ tay xuống bàn hoặc thay đổi tư thế liên tục. Biểu hiện này cũng thể hiện qua việc họ nói rất nhiều, nói nhanh và thường cảm thấy khó chịu, bứt rứt nếu phải giữ im lặng trong một không gian yên tĩnh.
Sự bốc đồng
Đây là nhóm triệu chứng gây ảnh hưởng lớn đến các mối quan hệ xã hội. Người bị rối loạn tăng động giảm chú ý thường hành động theo cảm xúc nhất thời mà thiếu sự cân nhắc kỹ lưỡng. Họ có thể xen ngang lời người khác đang nói, buột miệng đưa ra những nhận xét thiếu tế nhị hoặc đưa ra các quyết định vội vàng.
Trong quản lý tài chính, sự xung động thể hiện qua thói quen mua sắm ngẫu hứng, chi tiêu vượt quá khả năng chi trả chỉ để thỏa mãn cảm giác thích thú tức thời, dẫn đến nhiều rắc rối về tiền bạc.
Phân biệt giữa bệnh lý và tính cách năng động
Rất nhiều người băn khoăn liệu mình chỉ là người có tính cách sôi nổi, hay quên hay thực sự đang mắc bệnh. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ ảnh hưởng và tính liên tục của các triệu chứng. Đối với người bình thường, sự mất tập trung hay bồn chồn chỉ xuất hiện vào những thời điểm cụ thể như khi mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc gặp áp lực công việc.

Khi các yếu tố gây căng thẳng qua đi, họ hoàn toàn có thể quay lại nhịp sống ổn định và hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. Ngược lại, rối loạn tăng động giảm chú ý là một tình trạng kéo dài dai dẳng từ nhỏ đến lớn và tác động tiêu cực đến mọi mặt của cuộc sống.
- Người bệnh thường xuyên gặp thất bại trong sự nghiệp do không thể hoàn thành công việc đúng hạn
- Gặp trục trặc trong hôn nhân do sự đãng trí và tính khí thất thường
- Hoặc gặp tai nạn giao thông do thiếu quan sát.
Dù họ đã cố gắng nỗ lực rất nhiều để khắc phục nhưng các rắc rối vẫn cứ lặp đi lặp lại.
Các phương pháp điều trị và hỗ trợ hiệu quả
Tin vui là rối loạn tăng động giảm chú ý hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu áp dụng đúng phương pháp. Hiện nay, cách tiếp cận kết hợp giữa dùng thuốc, điều chỉnh hành vi và hỗ trợ tâm lý để giúp người bệnh có cuộc sống chất lượng hơn.
Việc sử dụng thuốc
Các loại thuốc được bác sĩ kê đơn có tác dụng điều chỉnh lại nồng độ các chất dẫn truyền trong não bộ, giúp cải thiện khả năng tập trung và giảm bớt sự bồn chồn, xung động. Tuy nhiên, thuốc không chữa khỏi bệnh hoàn toàn mà cần được sử dụng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
Liệu pháp hành vi
Liệu pháp hành vi nhận thức giúp người bệnh trang bị những kỹ năng sống cần thiết để đối phó với rối loạn tăng động giảm chú ý. Người bệnh được hướng dẫn cách lập kế hoạch làm việc, chia nhỏ các mục tiêu lớn thành từng bước nhỏ dễ thực hiện, cách quản lý thời gian và sắp xếp đồ đạc ngăn nắp.
Duy trì lối sống lành mạnh
Với lối sống khoa học và lành mạnh như tập thể dục đều đặn, ăn uống đủ chất và hạn chế các chất kích thích cũng góp phần không nhỏ trong việc cải thiện sự tập trung và ổn định tâm trạng.
Nhiều người hiện nay luôn trong trạng thái hoạt động quá mức với những dòng suy nghĩ miên man không dứt, người bệnh rất khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu, hay thức giấc giữa đêm. Việc thiếu ngủ kéo dài lại càng làm trầm trọng thêm tình trạng mất tập trung và cáu gắt vào ngày hôm sau, tạo thành một vòng luẩn quẩn mệt mỏi.

Harman Tuệ Tĩnh là giải pháp hỗ trợ nhằm mục đích hỗ trợ dưỡng tâm, an thần và mang lại giấc ngủ tự nhiên. Đối với những người đang khó ngủ, giấc ngủ chập chờn hay gặp tình trạng đau đầu, chóng mặt,..
Các thành phần thảo dược như Lá sen, Lạc tiên, Vông nem cùng Xuyên khung và Đinh lăng có trong sản phẩm với công dụng hỗ trợ làm dịu hệ thần kinh, giúp giảm bớt cảm giác hồi hộp, lo âu, giúp hỗ trợ người dùng dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn, ngủ ngon và sâu giấc hơn.
Đặc biệt, người dùng không còn cảm giác mệt mỏi, căng thẳng sau một ngày dài làm việc. Với dạng dùng siro dễ uống, vị ngọt thanh nhẹ rất phù hợp với mọi đối tượng, đặc biệt là người lớn tuổi và những người khó dùng thuốc dạng viên nén.
Qua bài viết trên, hy vọng bạn đọc đã có được những thông tin hữu ích hơn về tình trạng rối loạn tăng động giảm chú ý ở người lớn. Đây là một vấn đề sức khỏe thực sự cần được cảm thông và điều trị, chứ không phải là lỗi lầm của cá nhân người bệnh. Việc phát hiện sớm và tuân thủ các hướng dẫn điều trị của bác sĩ, kết hợp với chế độ sinh hoạt khoa học sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt các triệu chứng một cách nhanh nhất.
Để nhận được tư vấn chi tiết về tình trạng sức khỏe và sản phẩm, bạn đọc vui lòng liên hệ Tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website chính thức của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để tham khảo thêm nhiều bài viết sức khỏe hữu ích khác.

Dịch