Kỹ năng kiểm soát cảm xúc là gì? Tại sao cần cảm xúc ổn định?

Những tình huống căng thẳng bất ngờ thường dẫn đến phản ứng nóng giận, lo âu hoặc mất bình tĩnh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Việc rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc là yếu tố then chốt giúp mỗi cá nhân duy trì sự cân bằng và bảo vệ sức khỏe tinh thần.

• Ngủ quá nhanh có phải là tốt? 4 Nguyên nhân chính cần lưu ý
• Mất ngủ sụt cân nhanh có phải dấu hiệu bệnh lý?
• 7 loại thực phẩm gây mất ngủ nên tránh dùng buổi tối

Vậy kỹ năng kiểm soát cảm xúc là gì, tại sao chúng ta cần kiểm soát những cảm xúc này lại? Dược phẩm Tuệ Tĩnh hy vọng bài viết dưới đây cùng cố vấn PGS TS BS Phạm Hồng Vân sẽ cung cấp những kiến thức về vấn đề này cũng như các phương pháp hiệu quả để giữ bình tĩnh hiệu quả.

Kỹ năng kiểm soát cảm xúc là gì?

Kỹ năng kiểm soát cảm xúc là khả năng nhận diện, thấu hiểu và điều chỉnh các phản ứng tâm lý của bản thân trước các tác nhân kích thích từ bên ngoài hoặc bên trong. Kiểm soát cảm xúc không đồng nghĩa với việc kìm nén hay chối bỏ sự tức giận, lo âu. Thực chất, đó là quá trình dùng lý trí để làm chủ hành vi, giúp cơ thể trở về trạng thái cân bằng sau những rung động tâm lý mạnh. Người có kỹ năng kiểm soát cảm xúc tốt sẽ giảm thiểu được các hành động bốc đồng và hạn chế những tổn thương không đáng có cho hệ thần kinh.

Cảm xúc và liên quan sự mất bình tĩnh

Để thực hiện tốt kỹ năng kiểm soát cảm xúc, chúng ta cần hiểu điều gì diễn ra trong não bộ khi cơ thể bị kích động. Phản ứng mất bình tĩnh liên quan mật thiết đến hoạt động của hạch hạnh nhân (Amygdala) và vỏ não trước trán. Hạch hạnh nhân đóng vai trò xử lý các yếu tố cảm xúc sơ cấp như sợ hãi, tức giận.

Khi gặp tình huống căng thẳng, hạch hạnh nhân sẽ kích hoạt hệ thống báo động, thúc đẩy tuyến thượng thận tiết ra các hormone như Adrenaline và Cortisol. Các hormone này làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và căng cơ, đưa cơ thể vào trạng thái ứng phó khẩn cấp.

Ở người bình thường, vỏ não trước trán sẽ thực hiện chức năng tư duy logic để điều tiết lại phản ứng của hạch hạnh nhân. Tuy nhiên, khi áp lực quá lớn hoặc khả năng chịu đựng của hệ thần kinh bị suy giảm, vỏ não trước trán hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến tình trạng mất kiểm soát hành vi.

Tác hại của việc không kiểm soát được cảm xúc

Sự tức giận hay lo âu kéo dài không chỉ là vấn đề tâm lý mà còn gây ra các tổn thương nghiêm trọng. Dưới đây là các tác động tiêu cực điển hình khi thiếu hụt kỹ năng kiểm soát cảm xúc:

• Ảnh hưởng hệ tim mạch: Cảm xúc tiêu cực làm tăng huyết áp đột ngột và nhịp tim nhanh, gia tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim và đột quỵ.
• Suy giảm hệ miễn dịch: Nồng độ Cortisol tăng cao trong thời gian dài sẽ ức chế hoạt động của hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.
• Rối loạn tiêu hóa: Căng thẳng thần kinh tác động trực tiếp lên trục não – ruột, gây ra các triệu chứng như đau dạ dày, trào ngược thực quản hoặc hội chứng ruột kích thích.
• Tổn thương hệ thần kinh: Mất bình tĩnh thường xuyên dẫn đến đau đầu, suy giảm trí nhớ và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tâm thần như trầm cảm, rối loạn lo âu.

Các phương pháp rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc

Việc giữ bình tĩnh là một phản xạ có thể rèn luyện được thông qua các kỹ thuật tâm lý và thay đổi lối sống. Dưới đây là một số phương pháp giúp cải thiện kỹ năng kiểm soát cảm xúc:

• Điều hòa nhịp thở: Khi mất bình tĩnh, nhịp thở thường nhanh và nông. Việc chủ động thực hiện các bài tập thở,  hít thở sâu, chậm (kỹ thuật thở bụng) sẽ kích thích dây thần kinh phế vị. Điều này giúp giảm nhịp tim và hạ nồng độ hormone căng thẳng.
• Thay đổi suy nghĩ và nhận thức: Thay đổi cách nhìn nhận về vấn đề đang xảy ra. Thay vì tập trung vào sự khó chịu, hãy phân tích tình huống dưới góc độ khách quan hơn. Việc tư duy tích cực giúp giảm cường độ của cảm xúc tiêu cực.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Tập thể dục thường xuyên giúp giải phóng Endorphin, hormone giúp cải thiện tâm trạng. Đảm bảo ngủ đủ giấc để hệ thần kinh được phục hồi, từ đó nâng cao ngưỡng chịu đựng áp lực.

Chăm giấc ngủ với thảo dược tự nhiên Harman Tuệ Tĩnh

Harman Tuệ Tĩnh là sản phẩm được nghiên cứu trên dây chuyền sản xuất đạt chuẩn GMP, kết hợp giữa y học cổ truyền và khoa học hiện đại. Sản phẩm là công thức phối hợp giữa 5 liệu tự nhiên, truyền thống, bao gồm:

• Lạc tiên, Vông nem và Lá sen. Các vị thuốc này có tác dụng dưỡng tâm, an thần, giúp làm dịu các xung động thần kinh quá mức, hỗ trợ người dùng đi vào giấc ngủ dễ dàng và ngủ sâu giấc hơn.
• Xuyên khung và Đinh lăng. Đây là hai thành phần giúp tăng cường tuần hoàn máu não từ đó giảm thiểu tình trạng đau đầu, nặng đầu do căng thẳng, suy nhược thần kinh.

Sự kết hợp này giúp nuôi dưỡng hệ thần kinh khỏe mạnh, giảm bớt sự nhạy cảm quá mức của não bộ trước áp lực. Khi chất lượng giấc ngủ được cải thiện và khí huyết lưu thông, tinh thần sẽ trở nên thư thái, giúp bạn thực hiện kỹ năng kiểm soát cảm xúc hiệu quả hơn trong cuộc sống hàng ngày.

Hiểu rõ và nắm vững kỹ năng kiểm soát cảm xúc không chỉ giúp chúng ta ứng phó hiệu quả với áp lực mà còn tạo nền tảng cho sức khỏe tinh thần, mối quan hệ và hiệu suất công việc. Bình tĩnh là một kỹ năng cần được rèn luyện hàng ngày thông qua việc duy trì thói quen suy nghĩ tích cực, nhìn nhận bản thân và kiểm soát phản ứng một cách có ý thức. Khi giữ được sự vững vàng trong tâm trí, chúng ta có thể đưa ra những quyết định khôn ngoan hơn, tận hưởng cuộc sống một cách nhẹ nhàng và góp phần tạo dựng một môi trường hài hòa cho bản thân cũng như những người xung quanh.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng liên quan hệ tiêu hóa của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.