Đau tức hạ sườn phải và những thông tin liên quan

Nhiều người gặp tình trạng nằm nghiêng là bị đau tức hạ sườn phải. Đây có thể được xem như một dấu hiệu cảnh báo liên quan đến nhiều bệnh lý ở các cơ quan nội tạng, và người bệnh không nên lơ là hay chủ quan trước tình trạng này. Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn qua bài viết dưới đây cùng cố vấn chuyên môn PGS. Nguyễn Quang Duật.

• Phân biệt ngứa dị ứng và ngứa dưới da do bệnh gan
• Uống cà phê có hại gan không? Những tác hại đi kèm
• 6 thực phẩm tốt cho gan mà bạn không nên bỏ qua

Tổng quan về gan

Gan là tạng lớn nhất trong cơ thể, nằm ngay dưới cơ hoành và chiếm phần lớn khoang hạ sườn phải. Các tế bào gan không có dây thần kinh cảm giác, nên gan không có dấu hiệu đau. Tuy nhiên, bao bọc bên ngoài lá gan là một lớp vỏ dai và chắc chắn được gọi là bao Glisson. Lớp vỏ này chứa rất nhiều đầu mút dây thần kinh cảm giác nhạy bén.

Khi gan bị tấn công bởi virus, vi khuẩn, chất độc hoặc mỡ thừa, các tế bào gan sẽ bị viêm và sưng phồng lên. Sự gia tăng này làm kích thước gan to ra, gây căng giãn lớp vỏ bao Glisson bao quanh nó.

Chính sự căng giãn cơ học này kích thích các dây thần kinh, tạo ra cảm giác đau tức, nặng nề hoặc âm ỉ ở vùng hạ sườn phải mà bệnh nhân cảm nhận được. Cũng là lý do vì sao cơn đau gan thường không dữ dội như đau ruột thừa mà lại có tính chất dai dẳng, khó chịu và tăng dần theo mức độ tổn thương.

Nguyên nhân gây đau nhức hạ sườn phải

• Viêm gan virus (B, C): Khi virus xâm nhập và hoạt động mạnh, chúng phá hủy tế bào gan, kích hoạt phản ứng viêm cấp tính hoặc mạn tính. Người bệnh thường cảm thấy đau tức vùng dưới sườn phải kèm theo mệt mỏi, chán ăn và đôi khi là vàng da nhẹ. Cơn đau trong viêm gan thường có tính chất âm ỉ, liên tục, cảm giác như có vật nặng đè lên vùng bụng phải.
• Gan nhiễm mỡ và viêm gan do rượu: Ở giai đoạn đầu, gan nhiễm mỡ thường không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi lượng mỡ tích tụ vượt quá 5% trọng lượng gan, nó sẽ gây ra phản ứng viêm, làm gan sưng to và gây đau.
• Người sử dụng rượu bia: gan phải làm việc quá tải để đào thải độc tố, dẫn đến tình trạng viêm gan do rượu. Những cơn đau tức hạ sườn phải ở nhóm đối tượng này thường xuất hiện sau những bữa nhậu hoặc khi cơ thể suy nhược, báo hiệu rằng sức chịu đựng của lá gan đã chạm đến giới hạn.

Ngoài ra, đau vùng hạ sườn phải cũng có thể là dấu hiệu bệnh gan như xơ gan hoặc ung thư gan. Ở giai đoạn xơ gan, cấu trúc gan bị đảo lộn bởi các mô sẹo, làm sai lệch mạch máu và gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa, dẫn đến cảm giác đau tức. Đối với ung thư gan, khối u phát triển nhanh chóng sẽ chèn ép vào bao gan và các cơ quan lân cận, gây ra những cơn đau dữ dội hơn, sụt cân nhanh chóng và suy kiệt cơ thể.

Các nguyên nhân khác

Vùng hạ sườn phải còn một phần góc đại tràng phải, tuyến thượng thận phải và cực trên của thận phải. Cơn đau xuất phát từ hội chứng ruột kích thích hoặc viêm đại tràng co thắt, đau kèm theo rối loạn tiêu hóa như đi ngoài phân lỏng, táo bón hoặc đầy hơi, và cơn đau thường giảm đi sau khi trung tiện hoặc đại tiện.

Cơn đau dây thần kinh liên sườn cũng là một nguyên nhân dễ gây nhầm lẫn. Cơn đau này thường nằm nông ở thành bụng, đau tăng lên khi ấn vào kẽ xương sườn, khi ho, hắt hơi hoặc vặn mình. Khác với đau tạng (đau sâu bên trong), đau dây thần kinh liên sườn thường có cảm giác rát bỏng hoặc như điện giật chạy dọc theo bờ sườn.

Túi mật và những cơn đau quặn đặc trưng

Túi mật có nhiệm vụ cô đặc và dự trữ dịch mật do gan bài tiết ra. Các bệnh lý như sỏi túi mật, viêm túi mật cấp hoặc mạn tính cũng gây ra triệu chứng đau tức hạ sườn phải, nhưng tính chất cơn đau thường khác biệt so với đau gan.

Cơn đau do sỏi mật thường khởi phát đột ngột, dữ dội và có tính chất quặn thắt từng cơn (còn gọi là cơn đau quặn mật). Điểm đặc trưng là cơn đau thường xuất hiện sau những bữa ăn thịnh soạn, nhiều dầu mỡ. Lý do là khi cơ thể dung nạp chất béo, túi mật phải co bóp mạnh để tống đẩy dịch mật xuống ruột giúp tiêu hóa.

Nếu có viên sỏi làm tắc nghẽn đường dẫn mật, áp lực trong túi mật tăng cao đột ngột sẽ gây ra cơn đau. Cơn đau này có thể lan ra sau lưng hoặc lên vai phải, kèm theo buồn nôn, sốt và ớn lạnh nếu có nhiễm trùng.

Viên uống hỗ trợ thảo dược

Bổ gan Tuệ Tĩnh là một sản phẩm được bào chế từ 14 loại dược liệu thiên nhiên, tiêu biểu như Kế sữa, Cà gai leo, Atiso, Hoàng kỳ, Đương quy, Cỏ nhọ nồi, Kim ngân hoa… Với công thức từ thảo dược, sản phẩm này hỗ trợ hiệu quả trong việc hỗ trợ tăng cường chức năng gan và bảo vệ tế bào gan trước các tác nhân gây hại.

Trong đó, Kế sữa chứa hoạt chất Silymarin nổi bật với khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ lá gan khỏi tổn thương. Cà gai leo và Atiso được biết đến với tác dụng hỗ trợ mát gan, cải thiện chức năng gan, đặc biệt hiệu quả với những trường hợp bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống hoặc sinh hoạt không lành mạnh.

Sự kết hợp cùng Hoàng kỳ và Đương quy góp phần nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, trong khi Cỏ nhọ nồi và Kim ngân hoa giúp làm dịu gan, giảm tình trạng mẩn ngứa hay vàng da do chức năng gan bị suy giảm.

Sản phẩm đặc biệt phù hợp với những người có chức năng gan yếu, thường xuyên sử dụng rượu bia, tiếp xúc với các hóa chất độc hại hoặc mong muốn duy trì một lá gan khỏe mạnh và ổn định lâu dài.

Đau tức hạ sườn phải không chỉ là cảm giác khó chịu nhất thời, mà nó có thể liên quan đến các bệnh lý về gan và hệ thống mật. Thay vì tự ý mua thuốc giảm đau hoặc áp dụng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng, việc đi khám để tìm ra nguyên nhân là biện pháp để phòng tránh và có các phương pháp điều trị kịp thời và hiệu quả.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.