Gan nhiễm mỡ độ 1 là gì? nguyên nhân và cách nhận biết

Gan nhiễm mỡ độ 1 là mức độ nhẹ nhất của bệnh lý gan nhiễm mỡ. Tình trạng này xảy ra khi lượng chất béo tích tụ chiếm từ 5% đến dưới 30% tổng trọng lượng gan. Giai đoạn này, các mô gan chưa bị tổn thương viêm hay xơ hóa, chức năng lọc máu và chuyển hóa chất độc vẫn hoạt động bình thường. Hãy cùng Dược phẩm Tuệ Tĩnh tìm hiểu về tình trạng gan nhiễm mỡ độ 1 qua bài viết hôm nay.

• Vàng da vàng mắt: Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
• Viêm gan B thể hoạt động và thể không hoạt động, nhận biết?
• Thực phẩm giàu protein và ít calo

Cố vấn chuyên môn TS. BS Nguyễn Thị Minh Thu – Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an

Tổng quan về bệnh gan nhiễm mỡ độ 1

Ở người khỏe mạnh, lượng mỡ bên trong gan chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ (dưới 5%). Khi lượng thức ăn và năng lượng nạp vào cơ thể vượt quá mức tiêu hao, phần dư thừa này sẽ được gan chuyển hóa thành các giọt mỡ và giữ ngay tại chỗ. Khi tỷ lệ tích mỡ dao động trong khoảng 5% đến dưới 30%, người bệnh được chẩn đoán mắc gan nhiễm mỡ độ 1.

Đặc điểm quan trọng nhất của giai đoạn này là cấu trúc tế bào gan vẫn còn nguyên vẹn. Các giọt mỡ đọng lại chưa đủ lớn để chèn ép hay làm sưng tấy mô gan. Nếu người bệnh kịp thời thay đổi thói quen sinh hoạt để cơ thể tiêu thụ hết lượng mỡ dự trữ này, lá gan sẽ trở lại sạch sẽ và hoạt động bình thường.

Nguyên nhân dẫn tích tụ mỡ ở gan

Tình trạng dư thừa mỡ trong gan không chỉ xuất hiện ở những người thừa cân, béo phì mà còn hình thành từ các thói quen tiêu thụ thực phẩm hàng ngày. Các nguyên nhân trực tiếp bao gồm:

• Sử dụng rượu bia: Cồn là tác nhân hàng đầu làm rối loạn quá trình phân giải chất béo của gan. Khi uống rượu bia, gan bắt buộc phải ưu tiên xử lý độc tố từ cồn, khiến lượng mỡ không được chuyển hóa, từ đó đọng lại bên trong các tế bào gan.
• Tiêu thụ đường tinh luyện: Đường có trong nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo khi nạp vào cơ thể với số lượng lớn sẽ được gan chuyển đổi trực tiếp thành mỡ. Quá trình này giải thích vì sao nhiều người có thể trạng gầy, vòng bụng nhỏ nhưng vẫn bị gan nhiễm mỡ do thói quen ăn nhiều đồ ngọt.
• Thừa tinh bột và chất béo: Việc ăn quá nhiều cơm trắng, bún, phở và thức ăn chiên rán nhiều dầu mỡ động vật cung cấp mức calo vượt xa nhu cầu của cơ thể. Năng lượng dư thừa này nhanh chóng tích tụ thành lớp mỡ nội tạng.
• Lối sống ít vận động: Thói quen ngồi làm việc trong thời gian dài, không tập thể dục khiến cơ thể không có cơ hội tiêu hao năng lượng. Lượng calo nạp vào sẽ tự động chuyển thành mô mỡ bám quanh các cơ quan, bao gồm cả gan.

Dấu hiệu nhận biết và cách chẩn đoán bệnh

Do lượng mỡ tích tụ ở mức độ 1 còn tương đối thấp, kích thước gan chưa bị sưng to hay chèn ép bao gan, bệnh hoàn toàn không bộc lộ bất kỳ triệu chứng nào ra bên ngoài cơ thể.

• Không có biểu hiện bất thường: Người bệnh không có cảm giác đau tức ở vùng bụng bên phải dưới sườn, không bị chán ăn, mệt mỏi hay vàng da. Mọi sinh hoạt ăn ngủ vẫn diễn ra bình thường.
• Siêu âm ổ bụng: Phần lớn các trường hợp gan nhiễm mỡ độ 1 được phát hiện ngẫu nhiên khi người bệnh đi siêu âm sức khỏe tổng quát. Trên màn hình siêu âm, quan sát thấy hình ảnh nhu mô gan sáng hơn mức bình thường.
• Chỉ số xét nghiệm máu: Việc lấy máu xét nghiệm đo men gan ở giai đoạn này thường cho kết quả nằm trong giới hạn an toàn, do tế bào gan chưa bị tổn thương hay phá hủy. Vì vậy, siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh chính xác và dễ thực hiện nhất đối với bệnh lý gan này.

Phương pháp khắc phục và loại bỏ mỡ thừa

Hiện nay vẫn chưa có phương pháp nào có khả năng làm tan lượng mỡ thừa nằm trong gan. Việc tự ý sử dụng các loại thuốc lá hay thuốc hạ men gan không mang lại tác dụng giảm mỡ, thậm chí còn khiến gan phải làm việc nhiều hơn. Phương pháp cải thiện lúc nào là dựa vào việc điều chỉnh dinh dưỡng và tăng cường vận động cơ thể:

Kiểm soát nguồn thực phẩm

Người bệnh cần loại bỏ hoàn toàn đường tinh luyện và ngừng sử dụng các loại đồ uống có cồn. Cần giảm lượng tinh bột trắng và chuyển sang sử dụng tinh bột tiêu hóa chậm (gạo lứt, yến mạch). Hạn chế ăn mỡ động vật, ưu tiên dùng các loại chất béo thực vật như dầu oliu hoặc chất béo tốt từ các loại cá biển (cá hồi, cá trích).

Tăng cường chất xơ

Bổ sung nhiều rau xanh, đặc biệt là các loại rau họ cải, bắp cải, cần tây. Chất xơ khi vào đường ruột sẽ tạo thành một lớp rào cản làm giảm khả năng hấp thụ chất béo xấu vào máu, đồng thời hỗ trợ gan trong việc thanh lọc và đào thải mỡ thừa.

Duy trì thói quen tập thể dục

Vận động thể chất là phương pháp vật lý duy nhất ép cơ thể phải rút lượng mỡ dự trữ trong gan ra để đốt cháy làm năng lượng. Các bài tập làm tăng nhịp tim và tiết mồ hôi như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe cần được thực hiện tối thiểu 30 đến 45 phút mỗi ngày, duy trì ít nhất 5 ngày trong tuần.

Kiểm tra tình trạng gan định kỳ

Sau khi áp dụng nghiêm túc chế độ ăn uống và tập luyện, người bệnh cần để cơ thể có thời gian chuyển hóa lượng mỡ ứ đọng. Không cần thiết phải đi siêu âm liên tục mỗi tháng. Việc tái khám nên được thực hiện sau khoảng 3 đến 6 tháng.

Đồng thời, bệnh nhân có thể làm thêm xét nghiệm máu để đo lượng mỡ máu (Cholesterol, Triglyceride) và men gan. Nếu hình ảnh siêu âm cho thấy gan trở lại màu sắc bình thường, điều đó chứng tỏ quá trình thay đổi lối sống đã thành công, lá gan đã loại bỏ hoàn toàn lượng mỡ thừa.

Gan nhiễm mỡ độ 1 là giai đoạn bệnh lý nhẹ nhất, đặc trưng bởi sự tích tụ mỡ ở mức độ thấp và chưa gây ra các tổn thương viêm hay xơ cứng. Bệnh thường không có triệu chứng lâm sàng và được phát hiện chủ yếu qua siêu âm. Mặc dù chưa cần đến sự can thiệp của thuốc điều trị, người bệnh bắt buộc phải điều chỉnh lại lối sống ngay lập tức.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.